Rapporter mobbinga til skulen og krev tiltak

Å varsle skriftleg kan kjennast som å «lage sak» av noko du helst skulle ha løyst med ein samtale. Men eit skriftleg varsel er inga krigserklæring — det er den handlinga som utløyser dei lovfesta pliktene til skulen, og det vernar barnet ditt dersom saka dreg ut.

Når familien oppdagar at barnet blir mobba, er det viktig å sende ei skriftleg melding til skulen, gjerne med e-post, med krav om tiltak for å få stoppa mobbinga. Hald e-posten i ein høfleg tone, med eit tydeleg bodskap og fokus på løysing. Meldinga bør innehalde ei skildring av kva som har skjedd. Dokumenter gjerne mobbinga dersom det er mogleg, og be gjerne om eit møte med skulen for å gå igjennom tiltaka.

Skulen har det juridiske ansvaret for skulemiljøet til eleven, og aktivitetsplikta er lovfesta i opplæringslova § 12-4. Det tidlegare lovverket hadde i tillegg ein eigen straffeparagraf, der rektor risikerte fengsel i inntil 3 månader dersom plikta blei broten. Paragrafen blei sjeldan brukt i praksis, men han blei ført vidare då lova blei revidert i 2017 — trass i at fagforeiningane til dei skuletilsette ønskte å svekkje han vesentleg. Om han òg er ført vidare i den nye opplæringslova, er ikkje verifisert per juli 2026 — punktet er til juridisk avklaring i FOMIS.

Etter at skulen har blitt varsla om mobbinga, skal det setjast i verk tiltak innan ei veke. Dersom det ikkje er sett i verk tiltak innan ei veke, har de klagerett til Statsforvaltaren.

Gjer gjerne skulen merksam på at de kjenner til retten barnet har til eit trygt og godt skulemiljø (opplæringslova § 12-2) og at de veit at saka kan meldast til Statsforvaltaren ei veke etter at skulen er varsla (opplæringslova § 12-6).

Oppdatering (2026): Rundskrivet frå Udir presiserer at fristen blir rekna frå saka er teken opp med rektor — sørg derfor for at det skriftlege varselet går til rektor, ikkje berre kontaktlærar. Éi veke svarar til fem arbeidsdagar. Ved alvorlege valdshendingar eller seksuelle krenkingar kan saka meldast til Statsforvaltaren med ein gong, utan å vente. (Kjelde: rundskrivet frå Udir om skulemiljø, pkt. 7.)

Dersom skulen meiner saka er kompleks og at dei derfor treng lengre tid på å setje i verk eigna tiltak, kan de be om mellombelse tiltak, slik at barnet får det trygt medan dei jobbar vidare med saka.

Kva om skulen ikkje veit kva tiltak dei bør setje i verk?

Nokre skular gir inntrykk av at dei ikkje veit korleis saka bør løysast, og kan òg be familien om å foreslå tiltak som skal setjast i verk. Dersom familien har ønske, kan dei kome med forslag, men skulen skal vere den profesjonelle parten og skal ha kompetanse til å stoppe mobbing. Dersom dei manglar kompetanse, kan dei søkje rettleiing mellom anna hos Statsforvaltaren og Utdanningsdirektoratet.

Kva tiltak kan de krevje?

Familien kan kome med forslag til tiltak, men kan ikkje krevje at forslaga deira blir følgde.

Kva kan de krevje overfor andre barn?

Nokre føresette har stor omsorg for alle barna i elevgruppa, òg barna som utfører krenkingar. Dei kan ha forslag til hjelp og tiltak overfor andre barn og familiar.

Nokre føresette er provoserte over det ein opplever som manglande reaksjonar overfor barn som krenkjer, og krev konkrete tiltak frå skulen.

Ein kan kome med forslag og ønske til skulen, men det er ikkje ein rett at skulen følgjer ønska. Ein kan heller ikkje krevje informasjon om andre barn og familiar, fordi skulen har teieplikt. Det ein kan krevje med lova i hand, er eit trygt og godt skulemiljø for sitt eige barn.

Ved sterk uro for velferda til barna til andre kan ein vurdere om ein bør sende ei bekymringsmelding. Under visse forhold har ein varslingsplikt, undersøk dette nærmare dersom det er aktuelt.

Hald fokus på eige barn

Det generelle rådet vårt er å halde fokuset på eige barn, for så raskt som mogleg å hjelpe barnet ut av mobbesituasjonen.

Les: Møte med skulen