Váhnemiid bagadus

KapihttalatVeahkehit máná

2 min lohkanáigi · Eallit givssidanáššiin· Rávvagat bearrašii

Givssidanáššit leat noađđin olles bearrašii

Givssidanáššit gollahit oađi, ekonomiija, barggu ja guimmiidgaskavuođa. Dás leat rávvagat mo guoddit noađi ovttas — maiddái go dii ehpet vásit ášši seamma láhkai.

Ii leat dušše mánná guhte gillá go givssideapmi bistá guhkit áiggi — olles bearaš eallá gearggusvuođas. Dan dohkkehit ii leat headjuvuohta; dat lea vuosttaš lávki doallat oktii.

Mánnábearrašat leat dávjá ásaheami muttus gos sihke ekonomiija ja áigi leat garrasit deattus. Go mánná givssiduvvo, de sáhttá dat šaddat lossa lassinoađđin olles bearrašii. Mii diehtit ahte givssidanáššit leat dagahan fárrema, buohccindieđáhusaid, oađđinváttisvuođaid, ekonomalaš váttisvuođaid ja ovttaseallima botkema.

Oza ovttasbarggu

Givssidandilálašvuođas lea buorre leat guokte rávisolbmo geat sáhttiba geahpedit nubbi nuppi noađi, áddet guhtet guimmiideaskka ja doarjut guhtet guimmiideaskka. Veahkeha go beassá ságastallat givssidanášši birra, sáhttá searvat ovttas skuvlla čoahkkimiidda ja doalahit oktasaš strategiija veahkehit ja doarjut máná.

Dohkket ahte dilálašvuohta lea váttis ja ahte dii soitebehtet ipmirdit ášši sierra láhkai. Attet guhtet guoibmásadet áiggi. Soaittát sáhttit dahkat muhtin áššiid okto, ja eará áššiid ovttas. Lea dehálaš doarjut guhtet guimmiideaskka ja addit sihke alccesat ja nubbái saji beassat čađa dan roasu maid givssideapmi sáhttá leat. Muital maiddái iežat guoibmái/nuppi fuolaheaddjái man ollu su doarjja mearkkaša dutnje. Leage áddevaš ja gierdavaš. Jos nubbi guoibmi ii oainne váttisvuođa nu čielgasit go nubbi, de dárbbašuvvo soaitá dušše veaháš eanet áigi.

Máŋga fuolaheaddji ovttasbarget bures, vaikko orroba sierra, dat guoská maiddái givssidanáššiide.

Geahpedeahkki nubbi nuppi noađi

Dáhpáhuvvá ahte mánát geat givssiduvvojit luoitet iežaset moaridemiid doppe gos dovdet iežaset oadjebasin, nu go ruovttus, váhnemiid ja oarpmeliid vuostá. Go gierdavašvuohta geahččaluvvo, de lea buorre leat guovttis geat sáhttiba geahpedit nubbi nuppi noađi.

Givssideapmi ii leat mihkkege “dábálaš dilálašvuođaid”

Givssideapmi lea roassodilálašvuohta mii sáhttá leat dearvvašvuhtii váralaš, ja seammás váttis čoavdit. Ale vuollán, dat ii galgga bistit agálaččat. Barga systemáhtalaččat áššiin dassážii go givssideapmi lea nohkan ja mánná lea oadjebasvuođas.

Loga: Váldde vára iežastat

FOMIS álgovuolggalaš vánhenveahkkegirjjis (2018). Sisdoallu guorahallojuvvo ja ođasmahttojuvvo.